ΑΔΙΑΝΟΗΤΟ;

Υπάρχουν στιγμές που η πραγματικότητα ξεπερνά τη σάτιρα. Στη σύγχρονη Ελλάδα, η σύγκριση ανάμεσα σε ιδιωτικά και δημόσια έργα είναι μια εμπειρία που αγγίζει τα όρια της τραγωδίας. Τρία παραδείγματα αρκούν για να την αποτυπώσουν. Η πρόοδος του Ελληνικού ( the Ellinikon ), η στασιμότητα της ανάπλασης του Φαληρικού Όρμου και η πολύχρονη πεζοδρόμηση της Βασιλίσσης Όλγας. Από τη μία πλευρά είναι το the Ellinikon . Ένα εμβληματικό έργο, που ουσιαστικά ξεκίνησε το 2022 και ήδη παρουσιάζει μια εικόνα προόδου που σπάνια συναντά κανείς στη χώρα. Εργοτάξια που λειτουργούν με συνέπεια, χρονοδιαγράμματα που τηρούνται, επενδύσεις που μεταφράζονται σε απτό αποτέλεσμα. Δεν είναι μόνο η κλίμακα του έργου που εντυπωσιάζει, αλλά και ο τρόπος της υλοποίησής του. Σαφείς στόχοι, ενιαία διαχείριση και ξεκάθαρη ευθύνη. Ένα από τα μεγαλύτερα έργα αστικής ανάπλασης στην Ευρώπη, προχωρά με ρυθμούς που για τα ελληνικά δεδομένα, μοιάζουν παράδοξοι και εξωπραγματικοί. Φαληρικός Όρμος. Εννέα χρόνια μετά και ακ...

Υπάρχουν τόποι όπου η αισθητική δεν γεννήθηκε μέσα από κάποιο αρχιτεκτονικό concept, αλλά από τις ανάγκες της καθημερινότητας. Οι παραδοσιακοί αιγαιοπελαγίτικοι οικισμοί αποτελούν το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Σήμερα, εκατομμύρια επισκέπτες φωτογραφίζουν τα ολόλευκά σπίτια με τα μπλε παράθυρα, θεωρώντας τα σύμβολο της ελληνικής ομορφιάς. Όμως, αυτή η ειδυλλιακή για τον επισκέπτη εικόνα, δεν δημιουργήθηκε για να είναι όμορφη, προέκυψε ως ανάγκη . Οι περισσότεροι νησιώτικοι οικισμοί χτίστηκαν με πέτρα, επειδή το ξύλο ήταν σπάνιο στα νησιά του Αιγαίου, λόγω του άνυδρου κλίματος, των ισχυρών ανέμων και της υπερβόσκησης τους περασμένους αιώνες . Αντίθετα οι πέτρες υπήρχαν παντού και η απομάκρυνση τους ήταν απαραίτητη, πέραν των άλλων, για να δημιουργηθούν καλλιεργήσιμες εκτάσεις, με τις γνωστές πεζούλες και τις ξερολιθιές. Η πέτρα όμως που χρησιμοποιούσαν για να χτίσουν, απορροφούσε θερμότητα και τα σπίτια γίνονταν αφόρητα το καλοκαίρι. Έτσι οι κάτοικοι άρχισαν να ασβεστώνουν τους ...

Η ιδέα δεν είναι καινούρια και σίγουρα δεν γεννήθηκε μέσα σε κάποιο γαλλικό πανεπιστήμιο. Γεννήθηκε κάθε πρωί που κάποιος ξυπνά, περιμένει στωικά το λεωφορείο ή μπαίνει στο αυτοκίνητό και φτάνει στη δουλειά εξαντλημένος από το καθημερινό μποτιλιάρισμα. Ή που οδηγεί για να πάει το παιδί στο σχολείο, για να πάει στη λαϊκή και στο σούπερ μάρκετ, ή κάνει γύρους αναζητώντας πάρκινγκ για να πάει στο φαρμακείο,  Και στο τέλος της ημέρας αναρωτιέται γιατί η καθημερινότητά του μοιάζει με χρονοδιάγραμμα, ή γιατί η μέρα του τελειώνει πριν καλά καλά αρχίσει. Ο όρος της «πόλης των 15 λεπτών» επινοήθηκε το 2016 από τον Κάρλος Μορένο, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Paris 1 Panthéon-Sorbonne. Το σκεπτικό του είναι απλό. Κάθε κάτοικος μιας πόλης πρέπει να μπορεί να καλύπτει σχεδόν όλες τις καθημερινές του ανάγκες, χωρίς να χρειάζεται ούτε το ΙΧ αυτοκίνητο του, ούτε συγκοινωνία. Δουλειά, ψώνια, σχολείο, γιατρός, πάρκο, τα βασικά δηλαδή της καθημερινότητας, να βρίσκονται σε απόσταση δεκαπέντε λεπτών με ...

Κάθε φορά που κάτι πάει να αλλάξει, επανέρχεται σχεδόν αυτόματα το ίδιο επιχείρημα! «Όπως ήταν πριν, ήταν καλύτερα». Μια φράση που ακούγεται πειστική, μέχρι να τη συγκρίνεις με την πραγματικότητα, μέχρι να θυμηθεί κανείς το «όπως ήταν πριν». Γιατί τότε το «όπως ήταν» παύει να είναι μια γενική ιδέα και αποκτά συγκεκριμένο περιεχόμενο, με πραγματικές συνθήκες και εμπειρίες. Στην παραλιακή ζώνη των Νοτίων Προαστίων, αυτή η πραγματικότητα αποτυπώνεται με ακρίβεια στην εμπειρία ενός ποδηλάτη, που ξεκινά από το Παλαιό Φάληρο με προορισμό τη Βουλιαγμένη. Η πρόθεση του είναι αυτονόητη. Θέλει να κάνει μια ευχάριστη βόλτα, μια αφορμή για ένα καλό ξεμούδιασμα για κάποιους, ή άσκηση για κάποιους άλλους. Περνώντας διαδοχικά μέσα από τις δύο Μαρίνες, του Φλοίσβου και του Αλίμου και χρησιμοποιώντας, με λίγη δυσκολία είναι αλήθεια λόγω συνωστισμού, τα σχετικά φαρδιά πεζοδρόμια του Παλαιού Φαλήρου, φτάνει με αρκετή ασφάλεια μέχρι τη συμβολή με την Αλίμου. Από εκεί και πέρα αρχίζει η Οδύσσεια.

Κάπου στην Αθήνα, ένα Σαββατόβραδο του 2025. Ένας νέος άνθρωπος, μετά την νυκτερινή του διασκέδαση κλείδωσε το αυτοκίνητό του, κατέβηκε στο μετρό και γύρισε σπίτι του με ασφάλεια. Χρόνια πριν ίσως θα οδηγούσε και ίσως δεν θα γύριζε σπίτι ποτέ. Αυτό είναι ένα από τα 143 πρόσωπα που δεν θα μάθουμε ποτέ. Ανθρώπους που έζησαν επειδή κάτι άλλαξε στους ελληνικούς δρόμους και αυτή η αλλαγή είναι η σημαντικότερη που έχει καταγραφεί ποτέ. Το 2025 έκλεισε με 522 νεκρούς στους ελληνικούς δρόμους , τον χαμηλότερο αριθμό στην ιστορία, χαμηλότερο ακόμα και από τα χρόνια της πανδημίας με τα lockdown. Σε σύγκριση με τους 665 νεκρούς του 2024, η μείωση αγγίζει το 21,5% και αυτή είναι η μεγαλύτερη ποσοστιαία πτώση που έχει καταγραφεί ποτέ από έτος σε έτος. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέταξε την Ελλάδα δεύτερη σε ολόκληρη την ΕΕ για τη μεγαλύτερη μείωση θανάτων από τροχαία. Αλλά για να καταλάβουμε τι σημαίνουν αυτές οι 143 ζωές, αρκεί να θυμηθούμε τα Τέμπη. Εκείνη την τραγωδία με τους 57 νεκρούς που πάγωσ...

Ο Αλέξης Τσίπρας είχε δύο επιλογές. Να συνεχίσει να είναι πρόεδρος στον ΣΥΡΙΖΑ ή να παραιτηθεί. Αν επέλεγε το πρώτο, ήξερε πως μπορούσε να το διασφαλίσει μέσα από τις εσωκομματικές διαδικασίες. Όμως τι θα κέρδιζε από την παράταση της ηγεσίας, σε ένα κόμμα που είχε πάρει τον κατήφορο; Οι δύο εκλογικές αναμετρήσεις φέτος και του χρόνου, απλώς θα πρόσθεταν στο παθητικό του μερικές ακόμη (συντριπτικές πιθανότατα) ήττες, οι οποίες θα τον απαξίωναν στα μάτια ακόμη και των πιο πιστών υποστηρικτών του. Ο Αλέξης Τσίπρας έκανε την μοναδική κίνηση που του είχε απομείνει, προκειμένου να μην ξοδέψει το εναπομείναν πολιτικό κεφάλαιο. Το οποίο μπορεί να μην είναι αυτό που ήταν παλαιότερα, όμως για τον πολιτικό χώρο στον οποίο ανήκει θα συνεχίζει να είναι υπολογίσιμο. Αυτό που ο Αλέξης Τσίπρας ζύγισε και βάρυνε στην απόφασή του, είναι το πολιτικό του μέλλον. Δεν μπήκε στον πειρασμό να παίξει τα ρέστα του, σε μια παρτίδα χαμένη από χέρι! Είναι πολύ νέος για να βγει από τώρα στη σύνταξη, με το στίγμα ...

Όσα επισήμως δηλώνονται από τον ΣΥΡΙΖΑ, κυρίως για το Λιμενικό και τα στελέχη του για τη διαχείριση των ροών των μεταναστών στα θαλάσσια σύνορα μας, είναι μια μελανή κηλίδα στην εικόνα της χώρας, που κάποιοι στο εξωτερικό την κάνουν σημαία. Εμφανίζουν μια χώρα που επιλέγει συνειδητά να εκθέτει συστηματικά σε κίνδυνο ή και να αφαιρεί ζωές κατατρεγμένων ανθρώπων. Η περίπτωση του ναυαγίου ανοιχτά της Πύλου είναι χαρακτηριστική. Πριν καν γίνει αντιληπτό τι και πως συνέβη, πριν προκύψουν αξιόπιστα στοιχεία, στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ αλλά και ο ίδιος ο Πρόεδρος του κόμματος, ενοχοποίησαν άκριτα τη χώρα μας. Όχι μόνο τις Ελληνικές αρχές αλλά και την ίδια την Ελληνική κοινωνία. Πρέπει να είναι η πρώτη φορά που ένας πρώην Πρωθυπουργός αποδίδει τόσο προσβλητικά και μειωτικά χαρακτηριστικά στο σύνολο της Ελληνικής κοινωνίας. «Τ ην ελληνική κοινωνία δεν τη νοιάζει και πολύ αν κάποιοι άνθρωποι κινδυνεύουν να πνιγούν στη θάλασσα» είπε προχθές ο Αλέξης Τσίπρας σε συνάντηση που είχε με εκπροσώπους μεταν...

Είναι μια εικόνα που θα μπορούσε να γίνει viral εκτός Ελλάδος. Επτά δημοσιογράφοι απέναντί σε πέντε πολιτικούς! Πρόκειται για μια Ελληνική πατέντα που επειδή έπρεπε κάπως να την ονομάσουμε, δανειστήκαμε αυθαίρετα έναν διεθνή όρο. Ντιμπέιτ! Τυχεροί είμαστε που εκπέμπουν πανελλαδικά μόνο έξι συν την ΕΡΤ, επτά κανάλια. Αν είχαμε 10 κανάλια θα είχαμε 10 δημοσιογράφους, αν είχαμε 12 κανάλια θα είχαμε 12 δημοσιογράφους κοκ. Είναι μια Ελληνική μοναδικότητα, όπου για να ικανοποιηθούν όλοι, ανακαλύπτουμε τρόπους και διαδικασίες να χωρέσουν όλοι. Στην Ελλάδα οι δημοσιογράφοι που συμμετέχουν με τις ερωτήσεις τους δεν εκπροσωπούν την κοινή γνώμη, αλλά είναι εκπρόσωποι των τηλεοπτικών καναλιών στα οποία εργάζονται. Είναι ένας μικρός «άτυπος» εκβιασμός των καναλιών προς τους πολιτικούς. Ή συμμετέχει και δικός μου δημοσιογράφος ή δεν μεταδίδω το ντιμπέιτ! Οπότε τι κάνουμε; Προκειμένου να μας δείχνουν ταυτόχρονα όλα τα κανάλια, προσθέτουμε καρέκλες για να χωρέσουν όλοι!

Εάν ένα προϊόν για το οποίο έχει γίνει μια μεγάλη επένδυση σε χρόνο και χρήμα δεν «πουλήσει», είναι μεγάλο πρόβλημα. Ειδικά αν έχουν επενδυθεί εκτός από χρόνο και χρήμα και πολλές ελπίδες. Και το ερώτημα είναι τι γίνεται μετά. Μπορεί με κάποιο τρόπο να παραμείνει στην αγορά και να γίνει ξανά   ανταγωνιστικό; Η πιο κλασσική συνταγή είναι το επαναλανσάρισμα. Ωστόσο για να έχει πιθανότητες επιτυχίας το εγχείρημα, υπάρχουν προϋποθέσεις. Να έχουν εξαντλητικά αναλυθεί οι λόγοι που οδήγησαν στην απόρριψή του από την αγορά. Τι έφταιξε και οι υποψήφιοι αγοραστές, ακόμη και οι παλιοί πελάτες, επέλεξαν από το ράφι ένα διαφορετικό προϊόν. Τι πήγε λάθος και μια πολυδάπανη διαφημιστική εκστρατεία δεν απέφερε το προσδοκώμενα αποτελέσματα;

Αν ρωτήσουμε εκατό ανθρώπους στο δρόμο, τι τους έχει εντυπωθεί μέχρι τώρα από την προεκλογική περίοδο θα έβαζα στοίχημα πως 9 στους 10 θα ανέφεραν τη φορολογία στα μερίσματα, τις γονικές παροχές και τις μεγάλες επιχειρήσεις. Είναι εντυπωσιακό πως ο δημόσιος διάλογος μόλις δυόμιση εβδομάδες πριν τις εκλογές, είναι εγκλωβισμένος σε θεματολογία που ελάχιστα ενδιαφέρει την μεγάλη πλειονότητα των πολιτών. Ή τέλος πάντων δεν αγγίζει πτυχές της προβληματικής καθημερινότητας μας και απέχει πολύ από τις ανάγκες των πολλών. Αν προκύψει κάποιο σοβαρό γεγονός που θα το «σηκώσουν ψηλά» τα ΜΜΕ, τότε ίσως για ένα- δυο 24ωρα να αλλάξει η θεματολογία, για να επιστρέψουμε αμέσως μετά στη φορολογία των μερισμάτων, στις γονικές παροχές και στις μεγάλες επιχειρήσεις. Θαρρείς και είμαστε έθνος επενδυτών και η κύρια απασχόληση των πολλών είναι «εισοδηματίας».   Ούτε Ελβετία να είμασταν!

Όλα δείχνουν πως το ενδεχόμενο να προκύψει από τις εκλογές της 25 ης Ιουνίου βουλή επτά κομμάτων, είναι ισχυρή πιθανότητα. Ωστόσο δεν θα είναι η πρώτη φορά. Και στο παρελθόν είχαμε κοινοβουλευτικές περιόδους με πολυκομματική σύνθεση. Με μια διαφορά. Αυτό συνέβη στην περίοδο της οικονομικής κρίσης και έχει σχέση με την εμφάνιση των διαττόντων αστέρων που ανέδειξε το κύμα διαμαρτυρίας στην κοινωνία και η έντονη παρουσία του λαϊκισμού. Ενδεικτικά αυτό συνέβη στις δίδυμες εκλογικές αναμετρήσεις του 2012 και του 2015, με την είσοδο στη βουλή των ΑΝΕΛ, της Χρυσής Αυγής, της ΔΗΜΑΡ, του Ποταμιού και της Ένωσης Κεντρώων. Σε αυτά προσθέστε και το ΛΑΟΣ, που το 2011 συμμετείχε στην βραχύβια κυβέρνηση Παπαδήμου.

Καλώς υπάρχουν περιστατικά που φέρνουν στην επιφάνεια μια από τις πολλές παθογένειες του πολιτικού μας συστήματος. Όπως την αυτοδίκαιη την παρουσία κάποιων εφ’ όρου ζωής στο κοινοβούλιο. Η περίπτωση Καστανίδη είναι από χαρακτηριστικές περιπτώσεις. Η επιλογή του προέδρου του κόμματός του να καταλάβει την έδρα της Α’ Θεσσαλονίκης για τον εαυτό του, αφήνει εκτός τον Χάρη Καστανίδη και δίνει τη δυνατότητα σε έναν πολύ πιο νέο   στην πολιτική (κατά 30 χρόνια) να μπει στη βουλή. Αυτό ο Χάρης Καστανίδης το θεώρησε «προσωπική προσβολή και συνέπεια της έκπτωσης της πολιτικής». Κάποιος άλλος στη θέση του ίσως να μην ένιωθε την ίδια «ιερή οργή», αφού η κουβέντα είναι θεωρητική. Αφορά βουλή διάρκειας μόλις ενός 24ωρου! Οπότε το διακύβευμα προφανώς δεν είναι η βουλευτική έδρα, αλλά η «ιδιοκτησία» της. Άλλωστε δεν κρίθηκε τίποτα, καθώς ο κ. Ανδρουλάκης ενδέχεται να διαλέξει άλλη εκλογική Περιφέρεια στις 25 Ιουνίου για τον εαυτό του.

Η αντιπολίτευση κατάφερε το ακατόρθωτο. Να μην είναι απολογούμενη η (προηγούμενη) κυβέρνηση για όσα έκανε, αλλά η αντιπολίτευσης για όσα λέει ότι θα κάνει! Αυτό σίγουρα είναι μια πρωτοτυπία. Από τη μια είναι η ΝΔ, η οποία θα έπρεπε να είναι απολογούμενη για όσα δεν έκανε, για όσα έκανε λάθος, ή για όσους αδίκησε. Και από την άλλη είναι η αντιπολίτευση η οποία θεωρητικά δεν έχει να απολογηθεί σε κανέναν για την τετραετία που μεσολάβησε. Στην καλύτερη περίπτωση έχει να κάνει την αυτοκριτική της στους ψηφοφόρους της. Όμως ακόμη και αυτό δεν έγινε. Και αντί να είναι στρυμωγμένη η ΝΔ και να δέχεται την ανοικτίρμονα κριτική της αντιπολίτευσης, για κάποιο ανεξήγητο λόγο ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ επέλεξαν αυτό τον ρόλο για τον εαυτό τους. Πρόκειται σίγουρα για παγκόσμια πρωτοτυπία! Θέλει και κόπο και τρόπο να μεταμορφωθείς από κατήγορος σε κατηγορούμενο! Το λες και (αυτό)θυματοποίηση κάτι τέτοιο.